ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್ ಎಂ ಇಕ್ತಿಯಾರ್ ಉದ್ದಿನ್
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್ ಎಂ ಇಕ್ತಿಯಾರ್ ಉದ್ದಿನ್ (Advocate Anik M Iktear Uddin) ಪ್ರೈಮ್ ಲೀಗಲ್ ಎನ್ನುವ ಕಾನೂನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ ಆದ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಆಯಂತಿಕಾ ಮಂಡಲ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಲಾ, ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್, ಗೃಹ ಕಿರುಕುಳ, ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಲಾ ಮೊದಲಾದ ಕಾನೂನು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಮ್ ಲೀಗಲ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೇಸ್ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇವತ್ತಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ (Judicial Separation) ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಹಾರ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಕಾನೂನು ವಿರಾಮ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಪತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಗೆ ವಿವಾಹಬಂಧ ಮುರಿಯದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಕೆಲ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮುಂದಿವೆ:
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಎಂಬುದು ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮೋದಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸತಿಪತಿ ಜೋಡಿಗೆ ಕೆಲ ಅವಧಿ ಬೇರೆ ಇರಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೇರ್ಪಡೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಅವರಿಬ್ಬರು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬದುಕಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಒತ್ತಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಕಾನೂನು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಅಥವಾ ಪುನರ್ಮಿಲನದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿವಾಹವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಈ ದೂರು ಯಾರು ಮಾಡಬಹುದು?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ವಿವಾಹಿತ ಜೋಡಿಯು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಾಗಿ ಯಾವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಾಹ ಬೇರ್ಪಾಟಿನೇನಾದರೂ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ—ಹಿಂಸಾಚಾರ, ವ್ಯಭಿಚಾರ, ತ್ಯಜನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ—ಅಥವಾ ದಂಪತಿಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸದೇ ಸ್ವವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶ ಬೇಕಾದಾಗ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯದಿಗಾಗಿ ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದೇ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: — ಹೌದು, ಮೇಲ್ಕಂಡ ಕಾರಣಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣುಅಥವಾ ಗಂಡು ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದೇ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಮೊದಲು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಹಿತಾ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಮೂಲ ಮಹಾಮಂಡಲದಂತೆ ದಾವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ—Order VII, Rule 1 CPC ಅನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯ್ದೆ, 1939 ರ ವಿಭಾಗ 2 ಜೊತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಮೇಲ್ಕಂಡ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ. ಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ—ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥತಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಗೊಂಡ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ—ಕೋರ್ಟ್ ಪಕ್ಷಾಧಾರಗಳಿಗೆ ಮದುವೆಗಳಿಂದ ವಿರಾಮ ಪಡೆಯಲು ಅನುಮತಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿ ಅಂತರಧಾನ್ಯದ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕ ಮದುವೆಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಒಗೆಯುತ್ತವೆ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಹೌದು, ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ, 1954ರ ವಿಭಾಗ 23, ಭಾರತೀಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯಿದೆ 1869ರ ವಿಭಾಗ 22 (ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಅನ್ವಯ) ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯಿದೆ, 1936ರ ವಿಭಾಗ 34 ಅಡಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದಾದರು ಪಕ್ಷವೇ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಲಿವ್ಇನ್ ಟುಗೆದರ್ನಲ್ಲಿರುವವರು ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೆ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: — ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾದ ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಲೈವ್ ಇನ್ ಟುಗೆದರ್ನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪರಿಹಾರ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ಅಡಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ವೇಳೆ ಮೈಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಏನು?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಪೋಷಣೆ (ಮೇಂಟನನ್ಸ್) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಅರ್ಜಿ ಮೂಲಕ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆ ನಂತರ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಂತರ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ಮೇಂಟನನ್ಸ್ ನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಮೊತ್ತ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಮಧ್ಯಸ್ಥತೆ ಮೂಲಕ ಮೈಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಡಿವೋರ್ಸ್ಗೆ (divorce) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೇ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಹೌದು. ಪುನರ್ಮಿಲನ ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಆದೇಶವು ಹಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು. ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಇದು ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ವೈವಾಹಿಕ ಕರಕಶತೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಸಮಬಾಲಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಲಾಸಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಪರಿಹಾರವು ಗೌರವ, ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ—ಕೆಲುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೂರವೇ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚ್ಛೇದನ ವಕೀಲರಾದ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್ ಅವರು, ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಬಲವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
