ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನೋಟು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಇಂದಿಗೂ ನೀರಿನಂತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ನೋಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ನೋಟುಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಆ ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪು ಗೆರೆಗಳನ್ನು ‘ಬ್ಲೀಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್’ (Bleed Marks) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬ್ಲೀಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಎಂದರೇನು?
ಈ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗಾಗಿ (Blind People) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷವುಳ್ಳವರು ನೋಟನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ (ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ), ಆ ಗೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅದು ಎಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿಯ ನೋಟು ಎಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯಾವ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಗೆರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ?
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೋಟಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. 100 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ರಡೂ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು (4) ಗೆರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಬ್ಬಿರುವುದರಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. 200 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಎರಡೂ ಕಡೆ ನಾಲ್ಕು ಗೆರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ (Circles) ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದು 100 ಮತ್ತು 200ರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ನೋಟಿನ ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಐದು (5) ಗೆರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಗೋವಿನ ಹಾಡು ಕೇಳಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅತ್ತ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕ
ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಈ ಗೆರೆಗಳು ಕೇವಲ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗೆ ಇವು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಯಾರ ಸಹಾಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ತಾವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಣ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅವರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಈ ಗೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಕೇವಲ ಗೆರೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನೋಟಿನ ಮೇಲಿರುವ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಉಬ್ಬು ಮುದ್ರಣದ (Intaglio Printing) ಮೂಲಕ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡುವುದರಿಂದ ನೋಟು ಅಸಲಿಯೇ ಅಥವಾ ನಕಲಿಯೇ ಎಂದು ಕೂಡ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.
ವೈರಲ್ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
