ಸ್ವಾಹಾ, ನಮಃ ಪದ ಬಳಕೆಯ ಅರ್ಥImage Credit source: tirthpurohit
ಯಾವುದೇ ಹೋಮ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಾರಿ ಮಂತ್ರ ಪಠಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ‘ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ನಮಃ’ ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದಗಳು ಎಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಮಂತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ವೇದ, ಆಗಮ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಂತಿಮ ಪದಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರದ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ‘ಅಂತ್ಯಪದ’ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಂತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳನ್ನೇಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ?
ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವಾಗ ಮನಸ್ಸು, ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮಂತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದವು ಆ ಜಪದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಇದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿ ಗುರಿಯತ್ತ ಎಳೆಯುವಂತೆ ಮಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅಂತಿಮ ಪದದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಹೋಮ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಪದ ‘ಸ್ವಾಹಾ’. ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂಬುದು ಅರ್ಪಣೆ ಅಥವಾ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪದವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರದ ಕೊನೆಯ ಪದವಲ್ಲ; ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆಹುತಿಯ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ತಪ್ಪಿಯೂ ಈ ದಿನ ದೇವರ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಡಿ; ಸರಿಯಾದ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲಿದೆ
‘ನಮಃ’ ಪದದ ಅರ್ಥವೇನು?
‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’, ‘ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಮಃ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ‘ನಮಃ’ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ‘ನಮ್’ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ನಮಸ್ಕಾರ, ವಂದನೆ ಅಥವಾ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ದೈವದ ಮುಂದೆ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗುವ ಭಾವವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಬ್ದಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ:
ಭಾರತೀಯ ಮಂತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮಂತ್ರದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ಅದರ ಪದಗಳ ಅನುವಾದದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಯಾವ ದೇವತೆಗೆ, ಯಾವ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ನಮಃ’, ‘ಹುಂ’, ‘ಫಟ್’ ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮುಗಿಸುವ ಪದಗಳಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
