ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ‘ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ‘ ಅಥವಾ ‘ಜ್ಯೋತಿರ್ಭೀಮೇಶ್ವರ ವ್ರತ’ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪತಿಯ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಸುದೀರ್ಘ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ಪವಿತ್ರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವ ಈ ದಿನವು ಜಪ, ತಪ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕನ್ಯೆಯ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೆ ಬಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಬ್ಬ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ನೀಡಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆ ಬಾಲಕಿಯು ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹದ ಬಳಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಧೈರ್ಯಗೆಡದ ಆಕೆ, ತನ್ನ ತಾಯಿ ಪ್ರತೀವರ್ಷ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಷಾಢ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ದೀಪಗಳನ್ನು (ಜ್ಯೋತಿ) ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪತಿಭಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾದ ಪರಶಿವ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ವ್ರತಕ್ಕೆ ‘ಪತಿ ಸಂಜೀವಿನಿ ವ್ರತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂದಿದೆ.
ಮಹಾಭಾರತದ ಭೀಮನ ನಂಟು ಮತ್ತು ವ್ರತದ ಹೆಸರು:
ಮಹಾಭಾರತದ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೀಮನು ದ್ರೌಪದಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದಿದ್ದ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಪದ್ರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸ ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಭೀಮನು ಸಂಹರಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಭೀತ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ದಿನವೂ ಇದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನವನ್ನು ಭೀಮನ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ‘ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ತಪ್ಪಿಯೂ ಈ ದಿನ ದೇವರ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಡಿ; ಸರಿಯಾದ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲಿದೆ
ಪತಿದೇವರ ಪಾದಪೂಜೆ:
ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನದಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ. ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು (ಸುಮಂಗಲಿಯರು) ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಉಪವಾಸ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡು ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಪಾದಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮದುವೆಯಾಗದ ಯುವತಿಯರು ತಮಗೆ ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ಪತಿ ಲಭಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ:
ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಐಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ಈ ದಿನವು, ಮನೆಮನಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಳೆ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಆಗಮನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ಈ ಆಚರಣೆಯು ಸಕಲ ಜನರಿಗೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸುಖ-ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ