ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟ, ಜುಲೈ 18: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯೊಂದು ಜರುಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಕಂಪನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್ ವಿಕ್ರಮ್-1(Vikram-1) ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್​ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ರಾಕೆಟ್​ಗೆ ವಿಕ್ರಮ್ 1 ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಿದರೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ರಾಕೆಟ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಗಣ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಭಾರತದ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಲಿದೆ.

ಏನಿದು ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ರಾಕೆಟ್? ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೇನು?

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ: ಇದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಮೂರು ಹಂತದ (3-Stage) ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 23 ಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಸ 1.7 ಮೀಟರ್ ಇದೆ.

ಭಾರ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಸುಮಾರು 300 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO – Low Earth Orbit) ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ?: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ. ರಾಕೆಟ್ ಗಂಟೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 28,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ಸಂಚರಣೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಂಡಿನ ನೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ನಿಖರತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ: ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಕೆಟ್ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಇಂದು ಉಡಾವಣೆ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಲಿವೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್‌

ಇಸ್ರೋ ಮಾಜಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿ

ಈ ಇಡೀ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ISRO) ಮಾಜಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ. ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪವನ್ ಚಂದ್ನಾ ಮತ್ತು ನಾಗಾ ಭರತ್ ಡಾಕಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 2018 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ‘ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್’ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಇಂದು ಈ ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 1.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (9,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಅಧಿಕ) ದಾಟಿದೆ. ಈ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಈಗಾಗಲೇ 2022 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್’ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಉಪ-ಕಕ್ಷೆಯ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹಾರಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಜಾಗತಿಕ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದರ್ಬಾರ್

ವಿಕ್ರಮ್-1 ರ ಇಂದಿನ ಉಡಾವಣೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಕೆಟ್ ಹಾರಾಟವಲ್ಲ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಅಡಗಿದೆ.

ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಉಡಾವಣೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ (SpaceX) ದೊಡ್ಡ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಈಗ ಭಾರತದತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಬಲ್ಲವು.

ಮುಂದಿನ ಗುರಿಗಳೇನು? ಇಂದಿನ ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಗ್ರಾಹಕರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ‘ಹ್ಯೂಮನ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ಫ್ಲೈಟ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ದೈತ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಯುವ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ (FAQs)

ಪ್ರಶ್ನೆ : ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್‌ಗೆ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲು ಕಾರಣವೇನು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ರಾಕೆಟ್‌ಗೆ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್’ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ : ‘ವಿಕ್ರಮ್-1′ ರಾಕೆಟ್‌ನ ರಚನೆ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇದರ ಭಾರ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ವಿಕ್ರಮ್-1 ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ 3 ಹಂತದ (3-Stage) ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 23 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 1.7 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಸುಮಾರು 300 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO) ತಲುಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ : ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ (ISRO) ಪಾತ್ರವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಇಸ್ರೋದ ಮಾಜಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಪವನ್ ಚಂದ್ನಾ ಮತ್ತು ನಾಗಾ ಭರತ್ ಡಾಕಾ ಅವರು 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ : ಜಾಗತಿಕ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್-1 ಉಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಏನು ಮತ್ತು ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಗಳೇನು?

ಉತ್ತರ: ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಈ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಹಾರಿಸಬಲ್ಲದು. ಈ ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು (Reusable Rockets) ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ‘ಹ್ಯೂಮನ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ಫ್ಲೈಟ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ದೈತ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ